Tuần vừa rồi tôi cũng đọc được một số bài viết thú vị liên quan đến sự kiện này, xin được chia sẻ lại với độc giả.

Olympic Paris là Olympic thứ bao nhiêu?

Ngày nay, khi nói đến Olympic là nói đến sự kiện thể thao được tổ chức lần đầu ở Hy Lạp vào năm 1896. Kể từ đó đến nay đã có 33 thế vận hội được tổ chức nếu tính cả sự kiện đang diễn ra ở Paris.

Tuy nhiên không nhiều người biết rằng, Olympic đã được tổ chức từ thời La Mã cổ đại dưới tên gọi là Olympiad. Olympiad cũng được tổ chức 4 năm một lần ở thành phố Olympia của La Mã, nay là Hy Lạp.

Đừng quá cổ xúy ông chú người Thổ

► Why Yusuf Dikeç’s Lack of Safety Gear is Concerning - Laura Dorman

Tuần vừa rồi ông chú này nổi rần rần trên mạng. Người ta ví ông như người hùng tay không bắt giặc.

Dẫu vậy thì chúng ta cũng cần ý thức được rằng việc không dùng bất kỳ đồ bảo hộ nào của ông chú là không nên. Bắn súng là bộ môn nguy hiểm, dễ gây tổn thương đến các cơ quan như tai hoặc mắt của con người, do đó rất cần thiết để trang bị đồ bảo hộ như kính mắt hay tai nghe chống ồn.

Hearing damage is irreversible — once it’s gone, it’s gone.

Olympic qua phân tích data

► Studying up for the Tokyo 2021 Olympics with SQL — Sejal Dua

► Data Exploration of historical Olympics dataset — Hargurjeet

Trên Kaggle có một tập dataset về những người đã dành được huy chương Olympic được tổng hợp từ năm 1896 đến năm 2021 (hơn 120 năm).

Từ tập dataset đó, người ta đã tìm ra được một vài insights khá thú vị.

Bóng rổ (basketball) là môn có cân nặng trung bình của các vận động viên là lớn nhất. Ngược lại thể dục dụng cụ (gymnastics) là môn có cân nặng trung bình thấp nhất.

Thực ra insight này cũng dễ hiểu. Không chỉ bóng rổ, mà tất cả những môn đòi hỏi tính đối kháng, hoặc cần sức mạnh như bóng ném, bóng nước, bóng chuyền, judo thì đều cần những vận động viên vạm vỡ. Trong khi những môn đòi hỏi sự khéo léo, bay nhảy như thể dục dụng cụ, nhảy cầu thì càng gọn gàng càng tốt.

Cưỡi ngựa (equestrianism) và bắn súng (shooting) là hai môn không bị ảnh hưởng bởi tuổi tác.

Khác với hầu hết các bộ môn khác, cưỡi ngựa và bắn súng là hai môn có nhiều người đạt huy chương Olympic khi đã hơn 40 tuổi.

Bắn súng thì tôi không bất ngờ mấy, vì ở Olympic Rio 2016, xạ thủ Hoàng Xuân Vinh của Việt Nam cũng dành huy chương vàng ở tuổi 42, hay ông chú người Thổ cũng dành bạc ở tuổi 51.

Tuy nhiên điều làm tôi bất ngờ là môn cưỡi ngựa (equestrianism). Những tưởng môn đó cần đòi hỏi người chơi thể lực rất nhiều, nhưng có vẻ là không phải như thế. Tương lai chắc tôi sẽ cần trải nghiệm thêm môn này để hiểu vì sao lại như vậy.

Lần đầu Hiphop được đưa vào Olympic

► 'Hơi thở' văn hóa hiphop tại Olympic Paris 2024 — Phong Anh

Mỗi kỳ Olympic các môn thể thao được chia làm hai loại:

• Môn thể thao truyền thống (traditional sport): đây là những môn sẽ xuất hiện thường xuyên ở hầu hết các kỳ Olympic như điền kinh, cử tạ, bơi lội, vv.

• Môn thể thao đặc biệt (additional sport): đây là những môn được chủ nhà đề xuất và được uỷ ban Olympic (IOC) phê duyệt. Do đó những môn này thường chỉ xuất hiện trong một vài kỳ Olympic.

Kỳ Olympic năm nay có một môn nghe lạ mà quen, đó là breaking, còn còn được gọi bằng cái tên quen thuộc hơn là nhảy Hiphop.

Breaking hay còn gọi là Breakdance hoặc Breakdancing là một điệu nhảy đường phố, Breaking được tạo ra bởi những thanh niên người Mỹ gốc Phi và người Latin ở quận Bronx của thành phố New York, Mỹ vào những năm đầu 1970 - thời kỳ hoàng kim của văn hóa hiphop.

Breakdance được giới thiệu tại Olympic trẻ tại Buenos Aires, Argentina, năm 2018. Sau khi hợp tác với Liên đoàn DanceSport Thế giới (WDSF), Ủy Ban Olympic Quốc tế đã công bố bổ sung bộ môn Breaking vào lịch thi đấu Olympic Paris 2024.

Olympic pictograms

► Olympic Pictograms

Kể từ năm 1964, mỗi kỳ Olympic sẽ đều có Pictogram cho mỗi bộ môn.

Chẳng hạn như hình dưới là Pictogram của Olympic Tokyo 1964.

Hay đây là Pictogram của Olympic Paris 2024.

Dùng mấy cái pictogram này làm ý tưởng cho việc vẽ vời cũng hay.

✌️ Tạm biệt

Chủ đề của tuần này kết thúc ở đây. Hẹn gặp lại độc giả vào giờ này tuần sau. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về bài viết, hãy để lại bình luận ở bên dưới nhé. Bạn cũng có thể kết nối với tôi thông qua LinkedIn.

Một vài bài viết tiêu biểu khác trên Blog của Khánh.

“Uống dầu cá với vitamin đi bro”

“Uống dầu cá sáng mắt đấy, uống đi”

Dinh dưỡng (nutrient) được chia làm hai loại chính. Macro nutrient và Micro Nutrient.

Trong đó, macro nutrient ta đều biết đến dưới dạng ba chất: đạm (protein), béo (fat), và tinh bột (carbohydrate).

Micro nutrient cũng được chia làm ba loại: vitamin, khoáng chất (minerals), và các nguyên tố vi lượng (trace elements).

Sự khác nhau cơ bản nhất giữa hai loại dinh dưỡng này là về khả năng chuyển hoá thành calories. Macro nutrient có khả năng chuyển hoá trực tiếp thành calories, trong khi micro nutrient thì không có khả năng đó.

Trong bài viết này, tôi sẽ đi sâu vào phần micro nutrient, vì đó cũng là phần mà tôi chưa thực sự hiểu rõ. Để xem dầu cá có cái gì mà lại làm sáng mắt được chứ !?

Phân loại Micronutrient

Như đã nói ở phần trên, Micronutrient được chia làm ba loại. Bao gồm:

• Vitamin

• Khoáng chất

• Các nguyên tố vi lượng

Thiếu hụt Micronutrient

Micronutrient deficiency (sự thiếu hụt các vi chất) là vấn đề diễn ra với hầu hết chúng ta. Kể cả ở những nước phát triển, tỉ lệ người dân bị thiếu hụt micronutrient vẫn đang diễn ra. Ở những nước kém phát triển hơn, tỉ lệ đó còn cao hơn nữa.

Đấy là lý do vì sao hồi còn bé, tôi nhớ là thi thoảng lại được mẹ cho ra trạm xá uống nào là dầu cá miễn phí, nào là vitamin miễn phí. Sau này lớn lên mới biết đấy là chương trình phòng chống suy dinh dưỡng của chính phủ.

Thường mỗi loại vi chất sẽ tốt cho việc vận hành của một bộ phận, hay một chức năng nhất định của cơ thể. Dưới đây là ví dụ về 3 loại vi chất dễ bị thiếu hụt nhất.

Canxi

Việc thiếu hụt canxi sẽ gây ra bệnh loãng xương (Osteoporosis).

Tại sao xương lại bị loãng?

Xương bản chất được cấu tạo từ protein. Và bạn biết không, loại protein đó có tên là collagen. Đúng rồi chính là collagen mà chúng ta vẫn thường được nghe trong những bản tin quảng cáo thực phẩm chống lão hoá đó. Càng về già, việc sản xuất collagen càng chậm lại, khi ấy xương không còn được tái tạo dẫn đến bị loãng.

Vậy còn canxi thì sao? Để tạo ra được cấu trúc vững chắc của xương, một mình collagen là không đủ. Nó cần thêm những chất khác để tăng tính chắc chắn. Giống như xây cột nhà, bên trong là thép, bên ngoài xi măng. “Xi măng” với xương, chính là canxi.

Theo như biểu đồ bên trên, việc thiếu hụt canxi không có biểu hiện (symtom) trước năm 45 tuổi. Điều đó có nghĩa là trước năm 45 tuổi dù chúng ta có bổ sung thiếu hay đủ hàm lượng canxi mỗi ngày, thì biểu hiện về sức khoẻ là không khác nhau. Tuy nhiên, sau năm 45 tuổi, những ai bổ xung ít canxi sẽ bắt đầu có những biểu hiện như đau khớp, đau cột sống, gù lưng, vân vân.

Do đó, ý thức về việc bổ sung đủ canxi cho cơ thể là rất quan trọng, đặc biệt với những người trẻ. Bảng bên dưới là khuyến nghị về hàm lượng canxi cần được cung cấp cho cơ thể theo từng độ tuổi và giới tính. Có thể thấy nhu cầu về canxi tăng dần từ khi sinh ra, và đạt đỉnh khi ở độ tuổi dậy thì (14-18 tuổi). Sau đó nhu cầu về canxi ổn định trong một thời gian dài (19-70 tuổi), trước khi tăng trở lại khi trên 70.

Vitamin A

Vision Loss (mất thị lực) là một trong những căn bệnh phổ biến nhất trên thế giới. Và nguyên nhân chủ yếu đến từ việc thiếu hụt vitamin A.

Bảng bên dưới là hàm lượng hấp thụ vitamin A mỗi ngày cho từng độ tuổi và giới tính.

Sắt (Iron)

Thiếu sắt là một trong những nguyên nhân chính gây ra bệnh thiếu máu, đặc biệt là ở nữ giới, độ tuổi từ 15 đến 60.

Thiếu máu gây ra việc vận chuyển oxi từ phổi đến các cơ quan trên cơ thể bị ảnh hưởng. Thiếu oxi dẫn đến một loạt các triệu chứng như mệt mỏi, đau đầu, da xanh xao, dễ bị tê chân tay, vv.

Làm sao để biết đang thiếu hụt Micronutrient?

Vậy làm sao để chúng ta biết được cơ thể của mình đang thiếu vi chất gì?

Có 3 cách như sau.

Cách 1: Xét nghiệm

Cách chính xác nhất để xác định được có bị thiếu thứ gì không là làm xét nghiệm.

Ví dụ để biết được ta có đang bị loãng xương hay không, thì có thể đi chụp DXA (một kĩ thuật dùng tia X) để đo chỉ số loãng xương. Hay để biết được có đang thiếu sắt hay không thì có thể đi xét nghiệm máu để xem chỉ số hồng cầu có đang bình thường hay không, vv.

Tuy nhiên, cách này nhìn chung là tốn kém, và chỉ kiểm tra được một số chỉ số nhất định.

Cách 2: Đo đạc và so sánh với bảng khuyến nghị về dinh dưỡng của các tổ chức y tế

Cách thứ hai dù không chính xác bằng cách 1, nhưng lại tổng quát và dễ thực hiện hơn.

Để làm được cách này, ta cần phải ghi lại được những thứ mà chúng ta ăn trong một khoảng thời gian liên tục, chẳng hạn 1 tuần.

Từ đó, tính toán hàm lượng các vi chất thông qua bảng spreadsheet này.

Sau khi ra được hàm lượng vi chất chúng ta đang hấp thụ, hãy đem so sánh với hàm lượng mà các tổ chức y tế đang khuyến cáo, ta sẽ biết là hàm lượng ta đang hấp thụ là đủ hay chưa.

Tham khảo các “fact sheets” của tổ chức y tế thế giới, của Mỹ, và của Việt Nam:

• https://ods.od.nih.gov/factsheets/list-all/

• https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/42716/9241546123.pdf?sequence=1&isAllowed=y

• http://asiacert.vn/pic/filelibrary/43-2014-p_635685927854191144.pdf

Cách 3: Listen to your own body

Cách này nghe có vẻ chẳng có chút cơ sở khoa học nào, nhưng thực tế nó lại là cách hiệu quả. Bởi lẽ, không ai hiểu cơ thể hơn chính chúng ta.

Riêng đoạn này thì tôi để anh Lex nói. Ảnh nói cũng dễ hiểu và đúng ý của tôi, nên tôi sẽ để luôn cái video vào đây cho bạn xem nhé.

Cuối cùng nè, làm sao để bổ sung những vi chất đang bị thiếu hụt

Cách tốt nhất, the best of the best, là ăn những thực phẩm giàu chất dinh dưỡng (nutrient-rich foods).

Chẳng hạn vitamin A (sáng mắt), thì có nhiều trong cá, trứng, sữa, hay các loại rau xanh. Hay canxi thì có nhiều trong sữa, và các loại hạt đậu. Trong khi sắt thì có nhiều trong hải sản như mấy con hàu, thịt đỏ, và gan động vật. Riêng đoạn này thì dễ, cứ google “thực phẩm chứa …” là sẽ ra ngay.

Cách ít tốt hơn, là bổ sung dưới dạng viên uống. Cuộc sống hiện đại nhiều khi quá bận rộn để con người có thể có thời gian ăn uống đầy đủ các loại thực phẩm giàu chất dinh dưỡng. Trong trường hợp đó, tìm đến viên uống cũng là một giải pháp không tồi.

Nhưng trước khi uống bất cứ thứ gì, thứ chúng ta cần làm là hiểu rõ về thành phần, hàm lượng của thứ đó. Chỉ uống khi ta biết rằng cơ thể ta cần chúng.

Kết luận

Bên cạnh Macronutrient, Micronutrient cũng rất quan trọng với cơ thể chúng ta. Hãy dành thời gian để hiểu rõ từng loại Micronutrient, để xem chúng có tác dụng gì, cách bổ sung chúng ra sao.

Tham khảo

• Micronutrient Deficiencies

• Đo mật độ loãng xương

• Advanced Nutrition: Macronutrients, Micronutrients, and Metabolism

Ngay trong vài buổi tập đầu tiên, tôi đã không hiểu mọi người nói gì. Ở góc này có người nói “lên mount đi anh”, ở góc kia có người nói “go for Kimuraaaa”, rồi ngay bên cạnh có anh lại nói “thoát closed guard đi nào”.

Phải mất một vài tuần đầu, tôi mới bắt đầu hiểu ra những từ trên có nghĩa là gì. Và trong bài viết này, tôi sẽ tổng hợp lại những biển thể của tư thế phổ biến nhất trong BJJ, đó là Guard. Cùng nhau “thoát closed guard nào !”.

Guard là gì?

Dịch ra tiếng Việt thì guard là phòng thủ, bảo vệ.

Trong BJJ, guard không chỉ là một tư thế, nó còn là cả một triết lý thi đấu. Trong các môn võ khác, một khi bạn bị ngã xuống sàn đấu thì sẽ thường bị coi là thua cuộc. Nhưng ở BJJ, điều đó được cho là bình thường, và hoàn toàn không đánh mất một chút lợi thế nào so với người đang đứng.

Các kiểu guards khác nhau

Closed guard: Đây kiểu guard cơ bản nhất mà ai bắt đầu học BJJ đều phải biết. Người chơi nằm dưới vòng chân quan thân của người chơi ngồi trên, và khoá hay bàn chân lại để tạo một khung vững chắc. Từ vị trí này người bên dưới có thể triển khai những bài submissions khác nhau như triangle choke hay guillotine.

Half Guard: Thay vì vòng cả hai chân để ôm lấy người của đối thủ như closed guard, khi half guard người chơi nằm dưới lúc này sẽ dùng một chân để kiểm soát chân của đối thủ, chân còn lại kiểm soát khu vực từ vai xuống hông.

Spider Guard: Đây là kiểu guard chỉ áp dụng khi có mặc võ phục (Gi). Người nằm dưới sẽ nắm lấy hai cổ tay, và dùng chân kiểm soát vùng khuỷu tay của đối thủ.

Butterfly Guard: Hai bàn chân móc vào vùng háng của đối thủ. Từ butterfly guard có thể thực hiện sweep.

“De La Riva” Guard: Kiểu guard này được đặt tên theo chính người đầu tiên sử dụng nó. Tư thế là sự kết hợp có 4 điểm kết nối: một tay nắm vạt áo, một tay kiểm soát chân, còn hai chân dùng để lock chân của đối thủ.

X guard: X Guard cũng gần tương tự như De La Riva guard, chỉ khác biệt ở vị trí chân của người bên trên. Thay vì chân ở vùng dưới hông, thì chân lúc này bị kiểm soát bởi cả cánh tay của người nằm dưới.

Kết luận

Theo Danaher, khi bắt đầu học BJJ, cần tập trung vào hai thứ. Thứ nhất là học cách escape, và thứ hai là học cách guard. Do đó, việc nhận biết và luyện tập thành thục các biến thể của guard là rất quan trọng. Cũng nhờ việc bắt đầu học guard, mà thời gian gần đây tôi đã có thể survive qua các buổi tập sparring.

Tham khảo

• Types of guard, bjjfanatics.com

Controlling the center is controlling the game.

Cờ vua

Wilhelm Steinitz - vị vua cờ đầu tiên trên thế giới đã nói như sau: “Controlling the center of the board is controlling the game”. Dịch ra tiếng Việt là “Kiểm soát trung tâm của bàn cờ là kiểm soát cuộc đấu”.

Đầu tiên, cùng đặt câu hỏi, khi nào thì một quân cờ thể hiện được hết khả năng của nó? Câu trả lời là khi nó kiểm soát được nhiều ô cờ nhất có thể. Vậy khi nào một quân cờ kiểm soát được nhiều ô cờ nhất có thể? Đó là khi nó ở vùng trung tâm.

Ví dụ quân mã, nếu nó đứng ở vị trí mép bàn cờ a3, nó chỉ kiểm soát được 4 ô b1, c2, c4, b5. Trong khi nếu nó đứng ở vùng trung tâm c3, nó sẽ kiểm soát được 8 ô b1, a2, a4, b5, d5, e4, e2, d1.

Việc kiểm soát được khu trung tâm không chỉ tốt cho phía ta, mà còn hạn chế sức mạnh của phía đối diện. Đối thủ sẽ mất đi cơ hội phát triển quân vào vị trí mà ta đã chiếm đóng.

Ngoài ra việc chiếm được trung tâm cũng là cách nhanh nhất để gây áp lực lên thành vua của đối thủ. Khi bắt đầu game đấu, vua luôn nằm ở trên cột “e”, và cách nhanh nhất để tạo mối đe doạ về phía vua là dâng tốt d4, hoặc e4. Đó cũng là lý do vì sao khai cuộc d4, e4 là những khai cuộc phổ biến nhất trong cờ vua.

Bóng đá

Trong bóng đá cũng vậy. Khi phòng ngự các đội bóng thường được tổ chức để ép trái bóng phải vòng ra biên. Khi ấy bên tấn công chỉ có 2 phương án, một là chuyền bóng ngược lại, hai là thực hiện một cú tạt bổng vào trong.

Nếu là chuyền ngược lại thì mọi chuyện thật dễ thở cho đội phòng ngự vì bên tấn công sẽ phải làm mọi thứ lại từ đầu. Còn nếu là một cú tạt bổng thì tỉ lệ thành công cũng sẽ giảm đi đáng kể, và sẽ phụ thuộc phần nhiều vào yếu tố chiều cao thể hình cũng như khả năng tranh chấp tay đôi của hậu vệ và tiền đạo.

Phiên bản Barca 2009 được coi là đội bóng mạnh nhất mọi thời đại cũng vì khả năng kiểm soát trung tâm thiên tài của bộ ba Xavi - Iniesta - Busquest. Họ làm chủ vùng trung tâm của sân bóng, dễ dàng luân chuyển trái bóng đến khu vực zone 14, trước khi phá vỡ kết cấu hàng phòng ngự của đối phương bằng những đường chọc khe xuống phía sau lưng các hậu vệ.

Cũng lại là Barca nhưng của hơn 10 năm sau, họ thực hiện tới 54 quả tạt trong chỉ một trận đấu mà không thể ghi dù chỉ một bàn thắng. Nguyên nhân chắc bạn cũng đoán ra là vì họ không còn một hệ thống có thể kiểm soát được vùng trung tâm nữa.

JuiJitsu

Kiểm soát vùng trung tâm (inside control) trong bộ môn Brazilian JuiJitsu (BJJ) thậm chí còn quan trọng hơn nữa. Gần như mọi chiến thuật, mọi kĩ năng trong BJJ đều hướng đến việc bảo vệ vùng inside của bản thân, và tấn công kiểm soát vùng inside của đối thủ.

Kết luận

Không chỉ trong cờ vua, bóng đá, hay BJJ, tôi tin trung tâm luôn là thứ quan trọng trong hầu hết mọi khía cạnh của cuộc sống này. Ta cần phải xác định được đâu là thứ quan trọng nhất, đâu là trung tâm của vấn đề, từ đó chiếm lĩnh và làm chủ.

Trích dẫn

• Why is the center of the board considered the most important in chess?

• Space, time, positionism and relationism in football

• What Is Inside Position? The Most Important Concept In Jiujitsu

Lời khuyên này thường được chia sẻ bởi những người đã có nhiều kinh nghiệm trong Jiu Jitsu, và mặc dù nó không hoàn toàn sai, nhưng tôi cảm thấy rằng nó chưa đầy đủ. Khi bạn mới tập BJJ, việc “just showing up” là tốt, khi hầu hết mọi thứ bạn học đều là những thứ mới mẻ, và bạn sẽ tiến bộ nhanh chóng. Nhưng về lâu dài, “just showing up” là chưa đủ. Sau khoảng 1 năm hay khoảng 100 buổi tập, bạn sẽ bước sang giai đoạn đi ngang trong định luật Law of Diminishing Return. Do đó trong giai đoạn này, nếu việc tập luyện mà không có những kế hoạch chi tiết thì sẽ không giúp bạn tiến bộ đều đặn được nữa.

Bài học số hai: Cần một kế hoạch chi tiết

John Danaher, thầy của nhiều võ sĩ MMA nổi tiếng đã nói rằng, “the escapes matter most”. Điều đó cho thấy tầm quan trọng của việc tập luyện các kĩ năng escape trong BJJ. Hãy tưởng tượng nếu bạn biết cách thoát (escape) trong hầu hết các tư thế mà bạn đang bị đối phương tấn công, thì chắc chắn bạn sẽ rất bình tĩnh và tự tin triển khai các đòn thế vì khi ấy bạn không còn sợ bị rơi vào tư thế bất lợi nữa.

Để có khả năng đó, bạn cần phải có một “go-to plan” cho mọi tình huống có thể xảy ra, và luyện tập theo những plan đó. Ví dụ, như khi đối thủ đang ở Mount Position ta phải làm gì, khi đối thủ đang Across-Side Position ta phải làm sao, tất cả cần phải được liệt kê ra và thực hiện tập luyện cho những tình huống đó.

Bài học số ba: Học nhiều nhất không phải trong lúc thầy dạy

Thông thường một buổi training BJJ sẽ diễn ra theo các bước như sau:

1. Khởi động

2. Luyện tập throws và take-downs từ standing position (tuy nhiên bước này thường bị lược bỏ)

3. Luyện tập ground-grappling (đây là phần trung tâm của mỗi buổi học. Thầy sẽ hướng dẫn những kĩ thuật mới và các học sinh sẽ luyện tập với partner mà không có đối kháng)

4. Tập đối kháng (tiếng anh là live sparring, hay trong tiếng Nhật gọi là randori)

5. Kết thúc buổi tập, anh em ngồi nói chuyện với nhau

Trong các bước kể trên bước 1 đến bước 4 là các bước thầy dạy sẽ trực tiếp quản lý và hướng dẫn học sinh. Tuy nhiên nhiều khi, lúc bạn học được nhiều nhất lại là ở bước số 5. Nhiều phát hiện lớn của của tôi đến từ việc ở lại trên thảm sau buổi tập, hỏi ý kiến của thầy hoặc những người có đai cao hơn về tại sao tôi lại bị rơi vào bất lợi ở một số tình huống và tôi nên làm gì để khắc phục.

Bài học số bốn: Cần phải có bạn tập tốt

Có ai đó nói với tôi rằng, bạn sẽ học được nhiều hơn khi bạn tap. Điều đó đúng vì khi bạn tap có nghĩa là bạn còn đang làm chưa tốt ở chỗ nào đó. Khi ấy, nếu bạn tập của bạn là người am hiểu, họ sẽ chỉ cho bạn chỗ bạn có thể cải thiện. Còn không, bạn sẽ không thể biết được vì sao bạn lại bị như thế.

Bài học số năm: Hãy tập trung vào positional strategy

Bạn có thể so sánh nó với việc chơi piano - bạn không thường chơi cả một bản nhạc từ đầu đến cuối, mà thay vào đó, bạn chia thành các phần nhỏ để có thể luyện tập nhiều lần trên cùng một đoạn. Jiu Jitsu cũng tương tự, đặc biệt là ở giai đoạn đầu, bạn nên tập trung vào việc luyện tập từ một tư thế cụ thể và không lo lắng về việc chuyển từ một tư thế sang một tư thế khác.

Bài học số sáu: Nguyên tắc quan trọng hơn là các động tác

Khi bắt đầu trong Jiu Jitsu, việc học các động tác có vẻ là con đường đúng đắn. Nhưng khi bạn tiến triển, bạn nhận ra có quá nhiều động tác trong Brazilian Jiu Jitsu mà bạn không bao giờ có thể học hết. Vì vậy, quan trọng là học nguyên tắc để có thể thích ứng với bất kỳ tình huống mới nào, không phụ thuộc vào chi tiết cụ thể.

Có thể liệt kê ra 3 nguyên tắc cơ bản mà người mới bắt đầu tập BJJ đều nên thành thục:

1. Keep your elbow in: Hãy giữ elbow (cùi trỏ) của bạn sát với thân người. Làm như vậy sẽ giúp cho cơ thể liền như một khối, và ngăn không cho đối thủ kiểm soát được cánh tay của bạn. Một chi tiết nhỏ nữa nhưng cũng rất đáng giá, đó là khi bạn đang ở trong tư thế bất lợi và đối thủ đang tìm cách để thực hiện submission, cách tốt nhất để gây khó khăn cho đối thủ là giữ cho elbow (cùi trỏ) và knee (đầu gối gần lại với nhau, sao cho elbow phải nằm bên trong của đầu gối.

2. Getting inside position: Inside là vùng được tính là từ đầu gối hất lên, từ cổ hất xuống, và cùi trỏ hất vào. Bất kể điểm nào nằm trong cùng đó được gọi là inside position, còn điểm nằm ngoài là outside position. Các bộ phận nằm vùng outside như đầu, bàn tay, bàn chân, vv cần được sử dụng để bảo vệ vùng inside, không cho đối thủ tiếp cận, và ngược lại dùng các bộ phận outside để tấn công kiểm soát vùng inside của đối thủ. Để dễ tưởng tượng thì bạn có thể liên tưởng đến dây an toàn ở trong xe ô tô. Dây an toàn giữ những vùng quan trọng nhất của inside, một dây sẽ giữ từ vùng cổ vai xuống đến hông, dây còn lại thì vắt ngang qua bụng.

3. Structure and frame: Ngạn ngữ Việt Nam có câu “gậy ông đập lưng ông” ý muốn nói là người có ý xấu nhưng lại lãnh hậu quả. Structure and frame cũng tương tự, khi tấn công đối thủ bằng chính lực của họ mà không cần dùng sức của bản thân. Để làm được điều đó, điều cốt lõi là làm sao cho phần khung cơ thể (xương) hấp thụ lực của đối thủ. Chẳng hạn khi bạn đang ở vị trí mounting, đối thủ nằm dưới. Nếu đối thủ tìm cách thoát mounting bằng cách di chuyển xoay vòng, thì bạn chỉ cần nằm lên trên đối thủ, một tay giữ một tay của đối thủ, một tay chặn lấy phần cổ, khi ấy bạn cũng sẽ tự khắc xoay cùng đối thủ mà không hề tốn sức.

Bài học số bảy: Hãy tận hưởng hành trình tập BJJ

Điều cuối cùng mà tôi ước mình đã biết khi bắt đầu Jiu Jitsu là bạn nên cố gắng tận hưởng hành trình. Khi mới bắt đầu, bạn chỉ muốn trở nên giỏi nhất có thể nhanh chóng, nhưng niềm vui thực sự của Jiu Jitsu là trong quá trình học. Hãy tận hưởng hành trình và nhớ rằng việc học không bao giờ có điểm dừng.

Trích dẫn

• 3 Principles Every BJJ Beginner Should Understand

• What Is Inside Position?.. The Most Important Concept In Jiujitsu | BJJ Theory

• What I wish I knew when I started Brazilian Jui-Jitsu